"Đơn vị kế toán" theo Luật Kế toán được hiểu như thế nào?

Theo Bộ tài chính Thứ hai, 15/06/2026 09:33 (GMT+7)

Khái niệm "đơn vị kế toán" trong Luật Kế toán 2015 thời gian qua được hiểu theo nhiều cách khác nhau, đặc biệt đối với nhóm tổ chức, đơn vị sự nghiệp không sử dụng ngân sách nhà nước. Trước vướng mắc này, Bộ Tài chính đã có hướng dẫn làm rõ phạm vi áp dụng để các đơn vị thực hiện đúng quy định về tổ chức bộ máy kế toán và lập báo cáo tài chính.

Anh B hỏi là:

Theo quy định của Luật Kế toán 2015, “đơn vị kế toán” bao gồm tổ chức, đơn vị sự nghiệp không sử dụng ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, cách hiểu về cụm từ này hiện còn chưa thống nhất. Có hai cách hiểu:

Một là, “tổ chức” được hiểu độc lập, bao gồm mọi tổ chức không sử dụng ngân sách nhà nước.

Hai là, “tổ chức sự nghiệp” được hiểu là đơn vị sự nghiệp do Nhà nước thành lập nhưng tự chủ tài chính.

Đề nghị cơ quan có thẩm quyền làm rõ cách hiểu chính thức của quy định này để làm căn cứ xác định nghĩa vụ về tổ chức bộ máy kế toán, tránh vi phạm quy định pháp luật và đảm bảo thực hiện đúng trong giao dịch tài chính.

Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán trả lời như sau:

Khoản 4 Điều 3 Luật Kế toán quy định về khái niệm “đơn vị kế toán”, cụ thể: “Đơn vị kế toán là cơ quan, tổ chức, đơn vị quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều 2 của Luật này có lập báo cáo tài chính”. Trong đó, các cơ quan, tổ chức, đơn vị tại khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều 2 của Luật Kế toán bao gồm: (1) Cơ quan có nhiệm vụ thu, chi ngân sách nhà nước các cấp; (2) Cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị sự nghiệp sử dụng ngân sách nhà nước; (3) Tổ chức, đơn vị sự nghiệp không sử dụng ngân sách nhà nước; (4) Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam; chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam;(5) Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.”.

Theo đó “tổ chức, đơn vị sự nghiệp không sử dụng ngân sách nhà nước” là cơ quan, tổ chức, đơn vị không thuộc các loại hình đơn vị quy định tại khoản 1, 2, 4, 5 Điều 2 Luật Kế toán, trong đó bao gồm một số tổ chức, đơn vị như: quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách nhà nước (quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định số 174/2016/NĐ-CP ngày 30/12/2016 quy định chi tiết một số điều của Luật Kế toán, Thông tư số 90/2021/TT-BTC ngày 13/10/2021 của Bộ Tài chính hướng dẫn kế toán áp dụng cho quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách); quỹ xã hội, quỹ từ thiện (quy định tại Thông tư số 41/2022/TT-BTC ngày 05/7/2022 của Bộ Tài Chính hướng dẫn Chế độ kế toán áp dụng cho các hoạt động xã hội, từ thiện);...

Đồng thời, ngoài các quy định tại pháp luật kế toán, việc xác định đơn vị kế toán phải tổ chức bộ máy kế toán, lập báo cáo tài chính,... còn căn cứ các quy định pháp luật về tổ chức bộ máy, mô hình hoạt động, cơ chế tài chính,... và các yêu cầu quản lý khác có liên quan.