Quảng Trị: Tháo gỡ “nút thắt” hạ tầng lưới điện và giải phóng mặt bằng.

Linh Giang Thứ hai, 09/03/2026 11:22 (GMT+7)

Quảng Trị đang nổi lên như một trung tâm năng lượng quan trọng của khu vực miền Trung với hàng loạt dự án nhiệt điện, điện gió, điện mặt trời và hạ tầng truyền tải quy mô lớn. Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, quá trình triển khai vẫn đối mặt với nhiều khó khăn về cơ chế chính sách, hạ tầng lưới điện và giải phóng mặt bằng.

Theo đó, một trong những vấn đề lớn là hạ tầng lưới điện truyền tải chưa theo kịp tốc độ phát triển nguồn điện. Cụm trạm biến áp 500kV Lao Bảo, trạm cắt 500kV Quảng Trị 2 và đường dây 500kV Lao Bảo – Quảng Trị 2 dự kiến đến cuối năm 2027 mới hoàn thành, khiến khả năng giải tỏa công suất cho nhiều dự án điện gió và điện mặt trời còn hạn chế.

Bên cạnh đó, sau khi cơ chế giá FIT cho điện gió và điện mặt trời hết hiệu lực, việc chậm ban hành cơ chế giá điện mới và khung giá chuyển tiếp đã khiến nhiều dự án phải tạm dừng hoặc chậm tiến độ. 

Một dự án điện gió tại khu vực ven biển tỉnh Quảng Trị

Các dự án điện gió hoàn thành được công nhận vận hành COD sau ngày hết hạn của cơ chế giá FIT, được tính giá điện chuyển tiếp theo Quyết định số 21/QĐ-BCT ngày 7/1/2023 của Bộ Công Thương và chỉ được EVN (bên mua điện) tạm thanh toán bằng 50% khung giá chuyển tiếp (1.587,12 đồng/kWh), ảnh hưởng lớn đến hiệu quả đầu tư, khó khăn rất lớn cho nhà đầu tư trong việc trả vốn vay và lãi suất tín dụng cho các ngân hàng (50% thanh toán do EVN giữ lại).

Ngoài ra, tình trạng cắt giảm công suất phát điện tại một số dự án năng lượng tái tạo vẫn diễn ra khá phổ biến, có thời điểm lên tới 20-90%, làm giảm hiệu quả đầu tư và ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

Cơ chế giá điện cho nhà máy điện mặt trời năm 2025 được Bộ Công Thương ban hành tại Quyết định số 988/QĐ-BCT ngày 10/4/2025; theo đó, mức giá tối đa được chia theo 3 miền: miền Bắc, Trung và Nam. Qua đánh giá của các đơn vị tư vấn, nguồn dữ liệu bức xạ và kinh nghiệm thực tế từ các dự án đã triển khai; qua phản ánh của các nhà đầu tư về cách tính giá điện theo 3 miền là chưa hợp lý vì trong mỗi miền mức độ bức xạ dao động từ 0 - 30%, có xu hướng tăng dần từ Bắc Trung Bộ đến Nam Trung Bộ, với cùng quy mô công suất, cấu hình thiết bị và tổng mức đầu tư thì sản lượng điện của nhà máy điện mặt trời đầu tư tại tỉnh Quảng Trị sẽ thấp hơn so với tại tỉnh Khánh Hòa khoảng 30% (thuộc miền Trung). Vì vậy, việc đầu tư điện mặt trời tại tỉnh Quảng Trị không đảm bảo hiệu quả kinh tế (tối thiểu 12% trên vốn chủ sở hữu) và không thể thu xếp 70% vốn vay còn lại (trong đó 30% vốn chủ sở hữu).

Công tác giải phóng mặt bằng cũng là một trở ngại lớn, khi nhiều hộ dân chưa đồng thuận với phương án đền bù, dẫn đến chậm tiến độ ở một số dự án trọng điểm như Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, các dự án điện gió tại Hướng Hóa.

Ông Hồ Xuân Hoè, Giám đốc Sở Công Thương Quảng Trị cho biết: “Sở Công Thương Quảng Trị đang tích cực tham mưu cho UBND tỉnh phối hợp với các bộ, ngành Trung ương tháo gỡ các khó khăn về cơ chế, quy hoạch theo thẩm quyền, đồng thời đẩy nhanh thủ tục đầu tư nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án năng lượng trên địa bàn tỉnh”.