Du lịch Huế tăng tốc trên nền tảng dữ liệu và công nghệ

Hồng Nhi Thứ tư, 25/02/2026 10:20 (GMT+7)

Huế đang tái cấu trúc cách làm du lịch bằng dữ liệu và công nghệ. Khi các nền tảng số tham gia trực tiếp vào quản lý, điều hành và tương tác với du khách, đô thị di sản bước vào một giai đoạn phát triển mới, không chỉ được quyết định bởi giá trị quá khứ mà còn bởi năng lực vận hành hiện đại.

Trong nhiều năm, du lịch Huế phát triển dựa trên lợi thế di sản, lễ hội và cảnh quan đặc thù. Mô hình ấy giúp điểm đến tạo dựng vị thế vững chắc. Tuy nhiên, khi quy mô khách tăng nhanh, những bất cập dần xuất hiện: quá tải cục bộ tại một số điểm di sản, khó phân luồng khách, thiếu thông tin thời gian thực và đặc biệt là thiếu dữ liệu để phân tích hành vi, dự báo xu hướng.

Hệ thống bảng chỉ dẫn, sơ đồ số hóa tại các điểm tham quan trong Đại Nội giúp du khách tiếp cận thông tin không gian, lộ trình và di tích theo thời gian thực, một trong những nền tảng dữ liệu quan trọng để quản lý và điều hành điểm đến. Ảnh: Xuân Đạt.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu thay đổi tư duy. Câu hỏi không còn đơn thuần là Huế có gì, mà là Huế quản trị điểm đến ra sao. Nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm và xử lý tình huống sau phát sinh, mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển bền vững sẽ khó đạt được một cách chủ động.

Từ yêu cầu ấy, hạ tầng số được đầu tư đồng bộ hơn. Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh tích hợp dữ liệu đa ngành; nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu LGSP cùng hệ thống camera, bản đồ GIS, dữ liệu giao thông, thời tiết… đang hình thành một cấu trúc quản lý mới. Những công cụ này không chỉ phục vụ điều hành đô thị, mà còn cung cấp dữ liệu trực tiếp cho hoạt động du lịch, giúp theo dõi, phân tích và điều tiết theo thời gian thực.

Du khách tra cứu thông tin, check-in điện tử tại các địa điểm tham quan cho thấy sự dịch chuyển từ tham quan truyền thống sang trải nghiệm được hỗ trợ bởi dữ liệu và các nền tảng du lịch thông minh. Ảnh: Xuân Đạt.

Trên nền tảng đó, các sản phẩm du lịch số được triển khai theo hướng thực chất. Bản đồ du lịch số tích hợp thông tin về lưu trú, ẩm thực, vui chơi, di tích cho phép định vị, tìm đường và gợi ý dịch vụ ngay lập tức. Công nghệ VR360 đưa Đại Nội, chùa Thiên Mụ, cầu Tràng Tiền và hệ thống lăng tẩm lên không gian số, mở rộng khả năng tiếp cận di sản, đồng thời kích thích nhu cầu trải nghiệm thực tế.

Đến nay, hơn 4.000 địa điểm du lịch đã được số hóa; gần 250.000 tài khoản thường xuyên sử dụng với hơn 500.000 lượt truy cập các chức năng du lịch trên nền tảng Hue-S. Những con số này cho thấy du lịch Huế đã bước sang giai đoạn tích lũy dữ liệu có hệ thống, thay vì chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ mang tính công cụ.

Ứng dụng công nghệ số trong kiểm soát dòng khách và tổ chức tham quan tại các công trình di sản góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm, đồng thời hỗ trợ quản lý điểm đến dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính. Ảnh: Xuân Đạt.

Khi dữ liệu trở thành nền tảng, cách tiếp cận phát triển cũng thay đổi. Thay vì bổ sung rời rạc các ứng dụng, Huế hướng đến xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, lấy dữ liệu làm trung tâm cho quản lý, dự báo và cá thể hóa trải nghiệm. Công nghệ không còn là phần phụ trợ, mà trở thành cấu phần của mô hình phát triển.

Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, thực tế ảo, thực tế tăng cường và bản sao số không chỉ tạo ra sản phẩm mới mà còn mở ra phương thức bảo tồn chủ động hơn. Di sản được kích hoạt trong các không gian trải nghiệm số, gắn với giáo dục, sáng tạo và công nghiệp văn hóa, thay vì chỉ tồn tại dưới dạng trưng bày tĩnh.

Cùng với chuyển đổi số, các nhiệm vụ khoa học và công nghệ đóng vai trò lớp nền tri thức cho du lịch. Từ nghiên cứu xây dựng không gian phố cổ Gia Hội thành tuyến thương mại và du lịch đặc trưng; phát triển du lịch đường thủy nội địa, du lịch Halal; đến xây dựng cơ sở dữ liệu lễ hội, số hóa hoa văn kiến trúc cung đình, bảo tồn sơn truyền thống, lễ phục cung đình và giáo dục giá trị văn hóa Huế cho thế hệ trẻ. Nhờ đó, dữ liệu du lịch không tách rời bản sắc mà được bồi đắp bằng chiều sâu văn hóa.

Du khách sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR để tiếp cận thông tin hiện vật và không gian trưng bày, minh chứng cho cách dữ liệu và công nghệ đang từng bước định hình lại trải nghiệm du lịch tại Huế. Ảnh: Xuân Đạt.

Bên cạnh đó là việc phát triển tài sản trí tuệ và thương hiệu. Các nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý như Huế Kinh đô ẩm thực, Áo dài Huế, Nhà Rường, Nón lá Huế, Sen Huế, Thanh trà Huế, Du lịch A Lưới… đang được bảo hộ và khai thác, góp phần hình thành chuỗi giá trị du lịch gắn với công nghiệp văn hóa.

Việc nghiên cứu triển khai trợ lý ảo du lịch là bước hội tụ của quá trình này. Trợ lý ảo có khả năng hỗ trợ đa ngôn ngữ, tư vấn lịch trình cá thể hóa, kết nối dịch vụ lưu trú, ẩm thực, mua sắm và di chuyển, đồng thời tiếp nhận phản hồi theo thời gian thực. Dòng dữ liệu phản hồi ấy trở thành nguồn thông tin quan trọng cho dự báo dòng khách, điều tiết điểm đến và cải thiện chất lượng phục vụ.

Du lịch Huế đang đi qua một giai đoạn bản lề. Khi di sản không còn là lợi thế duy nhất, năng lực quản trị dựa trên dữ liệu và khoa học công nghệ sẽ quyết định chiều sâu và độ bền của tăng trưởng. Sự chuyển dịch từ kinh nghiệm sang dữ liệu có thể diễn ra lặng lẽ, nhưng chính quá trình đó đang đặt nền móng cho một mô hình phát triển du lịch Huế hiện đại hơn, thông minh hơn và bền vững hơn.

tapchiketoankiemtoan.vn