Tập đoàn Xuân Thiện cần giải bài toán minh bạch tài chính

Vi phạm thông tin Trái phiếu cho tổ hợp điện mặt trời lớn nhất Đông Nam Á

Từ tháng 3 - 5/2026, Công ty CP Tập đoàn Xuân Thiện và các công ty thành viên tại Đắk Lắk bị thanh tra nhắc tên liên quan đến dòng tiền phát hành trái phiếu. Thanh tra Chứng khoán Nhà nước vừa Quyết định xử phạt Công ty CP Tập đoàn Xuân Thiện 85 triệu đồng. Doanh nghiệp này không công bố thông tin cho Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đối với các tài liệu gồm tình hình thực hiện các cam kết của doanh nghiệp phát hành đối với người sở hữu trái phiếu năm 2022 và tình hình sử dụng số tiền thu được từ việc phát hành trái phiếu đã được kiểm toán năm 2022.

Trước đó, tháng 4/2026, Công ty TNHH Xuân Thiện Đắk Lắk – đơn vị vận hành Nhà máy điện mặt trời Xuân Thiện Ea Súp – cũng bị UBCKNN xử phạt 85 triệu đồng với cùng hành vi không công bố thông tin theo quy định.

Cuối tháng 3/2026, hàng loạt doanh nghiệp năng lượng khác thuộc hệ sinh thái Xuân Thiện tại Đắk Lắk như EA Súp 1, EA Súp 2, EA Súp 3 và EA Súp 5 cũng đồng loạt bị xử phạt 92,5 triệu đồng mỗi đơn vị.

Theo kết luận của cơ quan quản lý, doanh nghiệp này chưa thực hiện công bố định kỳ các báo cáo liên quan đến nghĩa vụ với trái chủ cũng như tình hình sử dụng vốn huy động từ trái phiếu đã được kiểm toán chậm hoặc không công bố báo cáo tình hình sử dụng vốn từ phát hành trái phiếu, tình hình thanh toán gốc và lãi trái phiếu cũng như báo cáo tài chính định kỳ theo quy định.

Doanh nghiệp của ông Nguyễn Xuân Thiện được biết đến với hàng loạt dự án năng lượng quy mô lớn tại Tây Nguyên và miền Trung. Hệ thống các doanh nghiệp EA Súp được thành lập để triển khai nhiều nhà máy điện mặt trời tại khu vực này trong giai đoạn bùng nổ đầu tư năng lượng tái tạo. Cụm dự án điện mặt trời Ea Súp tại Đắk Lắk từng gây chú ý khi được giới thiệu là một trong những tổ hợp điện mặt trời lớn nhất Đông Nam Á.

Nỗ lực làm dự án lớn, đầu tư quốc tế cần nền tảng minh bạch

Mới đây, Sở Công Thương thành phố Cần Thơ phối hợp cùng Ngân hàng Thương mại cổ phần Lộc Phát Việt Nam (LPBank) tổ chức hội thảo kết nối địa phương đồng hành cùng doanh nghiệp. Chia sẻ tại sự kiện, ông Hà Vũ Sơn - Giám đốc Sở Công Thương thành phố Cần Thơ - thông tin LPBank là đơn vị thành viên của Tập đoàn Xuân Thiện. Tập đoàn Xuân Thiện hiện đang xin chủ trương của UBND thành phố Cần Thơ đầu tư khu lấn biển có diện tích 93.000ha, quy mô vốn đầu tư dự kiến là 16,8 tỷ USD. Trong đó có tổ hợp sản xuất thép 16 triệu tấn/năm.

Cũng theo ông Nguyễn Văn Thiện – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Xuân Thiện, nếu được triển khai, dự án sẽ tạo bước ngoặt cho Cần Thơ và toàn vùng. Doanh nghiệp ước tính, khi đi vào vận hành ổn định, tổ hợp có thể đóng góp khoảng 20.000 tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách và tạo việc làm cho khoảng 100.000 lao động.

Xuân Thiện cũng đang mở rộng mạnh hoạt động đầu tư công nghiệp nặng, vật liệu xây dựng và thép xanh. Dự án đáng chú ý nhất hiện nay là Tổ hợp Thép xanh Xuân Thiện Nam Định với tổng vốn đầu tư gần 100.000 tỷ đồng. Dự án được khởi công vào tháng 6/2025 tại khu vực ven biển Nghĩa Hưng, Nam Định.

Tổ hợp có công suất khoảng 9,5 triệu tấn thép mỗi năm, tập trung vào các dòng sản phẩm thép cuộn cán nóng (HRC), thép phục vụ cơ khí chế tạo, đóng tàu và năng lượng tái tạo. Dự án hướng đến mô hình sản xuất thép phát thải thấp thông qua việc sử dụng công nghệ lò điện hồ quang và từng bước nghiên cứu ứng dụng hydro xanh nhằm thay thế than cốc trong luyện thép.

Hiện nay, Xuân Thiện còn đầu tư nhiều dự án hạ tầng và logistics nhằm phục vụ chuỗi sản xuất công nghiệp quy mô lớn trong tương lai. Lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao và đầu tư quốc tế. Tại Angola, tập đoàn từng công bố kế hoạch triển khai tổ hợp nông – lâm nghiệp quy mô lớn cùng dự án chế biến nông sản trị giá hàng trăm triệu USD.

Hay trong lĩnh vực tài chính, doanh nghiệp còn được nhắc đến thông qua Công ty Chứng khoán Xuân Thiện (XTSC), tiền thân là Chứng khoán Sen Vàng. Thị trường từng chú ý đến kế hoạch tăng vốn lớn tại công ty chứng khoán này với sự tham gia của nhóm cổ đông liên quan hệ sinh thái Xuân Thiện.

Sau đợt tăng vốn cuối năm 2025, XTSC hiện có 4 cổ đông lớn nắm giữ tổng cộng 61,2% vốn điều lệ, gồm: Ông Nguyễn Văn Thiện (Chủ tịch Tập đoàn Xuân Thiện, 24,64%), ông Nguyễn Tấn Dũng (20%), bà Thái Kiều Hương (9,88%) và CTCP Tài chính Quốc tế Xuân Thiện (6,69%).

Bước sang năm 2026, XTSC định vị đây là giai đoạn nền tảng cho chiến lược đến năm 2030. Công ty không lựa chọn cạnh tranh trực diện theo mô hình thâm dụng vốn, mà tập trung vào các mảng giá trị gia tăng như tư vấn, cấu trúc sản phẩm, dịch vụ thị trường vốn, cùng hệ thống số hóa và quản trị rủi ro. Các hoạt động tự doanh sẽ được triển khai trong phạm vi khẩu vị rủi ro được kiểm soát.

Theo nhóm chuyên gia và nghiên cứu về phát triển bền vững cũng như ý kiến của Liên đoàn Kế toán ASEAN, phát triển bền vững muốn thành công phải bắt đầu từ minh bạch tài chính. Đây là nền tảng cốt lõi để xây dựng niềm tin với nhà đầu tư, tối ưu hóa nguồn lực và chuyển đổi xanh. Các công cụ kế toán và kiểm toán đóng vai trò là "thước đo" then chốt cho sự phát triển này.

Vì vậy, với định hướng với triết lý kinh doanh “Xanh – Sạch – Bền vững” tại các lĩnh vực hoạt động chính: Năng lượng; Vật liệu xây dựng – Thép xanh; Nông nghiệp công nghệ cao, kiên định chiến lược phát triển bền vững, nâng hệ giá trị xanh, vững vàng kiến tạo một Tương lai Xanh cho cộng đồng và xã hội... thì việc Tập đoàn Xuân Thiện giải bài toán minh bạch tài chính cần sớm thực hiện để làm nền tảng hoàn thành những mục tiêu lớn của doanh nghiệp này, góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế.