­­Từ quý III/2026, Chính phủ triển khai thí điểm KPI trong công tác xây dựng pháp luật

Theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là dịp để các cơ quan trong hệ thống chính trị quán triệt, thống nhất nhận thức, trách nhiệm, phương thức tổ chức thực hiện các nhiệm vụ lập pháp trong cả nhiệm kỳ.

Qua đó, cụ thể hóa chủ trương, định hướng của Đảng về tiếp tục đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của đất nước và yêu cầu "Đổi mới tư duy, hoàn thiện phương thức và quy trình xây dựng pháp luật bảo đảm tính chuyên nghiệp, khoa học, kịp thời, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới".

Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xác định rõ phương hướng hoàn thiện thể chế, pháp luật trong 5 năm tới.

Nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI có khối lượng lập pháp rất lớn, yêu cầu rất cao, thời gian rất gấp. Trong tổng số 192 nhiệm vụ lập pháp, Chính phủ được giao 171 nhiệm vụ.

"Đây là trách nhiệm nặng nề, đồng thời là cơ hội để đổi mới thực chất công tác xây dựng pháp luật của Chính phủ. Chính phủ xác định xây dựng pháp luật là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của từng bộ, ngành; là công cụ để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, kiến tạo phát triển và nâng cao hiệu lực quản trị quốc gia", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Với tinh thần đó, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo 5 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, khẩn trương ban hành và thực hiện Kế hoạch của Chính phủ triển khai Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ cơ quan chủ trì, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm.

Ngay sau Hội nghị, đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ chủ động chuẩn bị hồ sơ chính sách, dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết theo Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; không chờ Kế hoạch của Chính phủ mới triển khai nhiệm vụ.

Thứ hai, đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW, gắn với triển khai đồng bộ Kết luận số 09-KL/TW về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật.

Pháp luật phải đi trước mở đường, tạo thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, đầu tư, sản xuất, kinh doanh; dứt khoát khắc phục tư duy "không quản được thì cấm", không để quy định pháp luật trở thành rào cản phát triển.

Theo Phó Thủ tướng, mỗi chính sách trình Quốc hội phải trả lời rõ: Tháo gỡ điểm nghẽn nào? Khơi thông nguồn lực, giảm chi phí tuân thủ nào? Tạo thuận lợi gì cho người dân và doanh nghiệp? Việc sửa đổi, bổ sung luật phải đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật, nhất là kết quả Tổng rà soát hệ thống pháp luật sắp tới; bảo đảm đồng bộ, thống nhất, minh bạch, dễ tiếp cận, dễ thực hiện.

Luật phải quy định đúng tầm những vấn đề thuộc thẩm quyền Quốc hội; những vấn đề biến động nhanh, mang tính kỹ thuật thì giao Chính phủ, bộ, ngành, địa phương quy định theo thẩm quyền, đi đôi với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình.

Thứ ba, Chính phủ sẽ siết chặt kỷ luật nội bộ trong công tác xây dựng pháp luật. Trong đó, kiểm soát chặt chất lượng chính sách ngay từ đầu; tổng kết thực tiễn thực chất, đánh giá tác động đầy đủ, lấy ý kiến đúng đối tượng chịu tác động; không làm hình thức, không né tránh vấn đề khó, không để lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm chi phối quá trình xây dựng pháp luật.

Đồng thời, phát huy vai trò của Bộ Tư pháp từ khâu thẩm định đến kiểm soát chặt việc tiếp thu, giải trình ý kiến thẩm định, khẳng định rõ hồ sơ đủ hay chưa đủ điều kiện trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Theo đó, tập trung khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ mới nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo, hoạch định chính sách và xây dựng pháp luật.

Thứ năm, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Chính phủ và Quốc hội trong công tác lập pháp. Cụ thể, chủ động phối hợp với các cơ quan của Quốc hội trong xây dựng chương trình lập pháp, chương trình kỳ họp; xử lý sớm những vấn đề chính sách lớn, còn ý kiến khác nhau; cùng xác định thứ tự ưu tiên; cùng kiểm soát chất lượng từ khâu đề xuất chính sách đến tổ chức thi hành.

Nhấn mạnh khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu tạo chuyển biến về chất lượng thể chế ngày càng cấp thiết, Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ chỉ đạo quyết liệt, thường xuyên kiểm điểm tiến độ, kiểm soát chặt chất lượng chính sách, xử lý nghiêm tình trạng chậm, nợ đọng, chuẩn bị hồ sơ không đạt yêu cầu.

Bên cạnh đó, phối hợp chặt chẽ với Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan liên quan để triển khai hiệu quả Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; tạo chuyển biến thực chất về chất lượng chính sách, chất lượng hồ sơ trình Quốc hội và hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật.