Phương pháp tính giá dựa trên hoạt động theo thời gian và vận dụng trong phân bổ chi phí chung ở các đơn vị kinh doanh khách sạn

Phương pháp tính giá dựa trên hoạt động theo thời gian và vận dụng trong phân bổ chi phí chung ở các đơn vị kinh doanh khách sạn
Time-driven activity-based costing method and its application in allocating overhead costs in hotel businesses

PGS.TS Đường Nguyễn Hưng

PGS.TS Ngô Hà Tấn

Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng

Tóm tắt: Trong các doanh nghiệp có chi phí chung lớn, việc phân bổ chi phí chung cho các đối tượng chi phí sao cho đúng đắn luôn là vấn đề khó khăn đối với kế toán. Trải qua nhiều thời kỳ, đã có nhiều phương pháp cho việc phân bổ này nhưng đều có những hạn chế nhất định. Khoảng cuối thế kỹ 20, phương pháp tính giá dựa trên hoạt động (ABC) được đề xuất bởi Cooper & Kaplan (1988, 1991). Phương pháp này dựa trên các yếu tố làm phát sinh chi phí để phân bổ chi phí chung cho các hoạt động và sau đó là phân bổ cho các đối tượng chi phí.  Đây được xem là bước đột phá trong việc tìm kiếm giải pháp cho phân bổ chi phí chung. Tuy nhiên, phương pháp ABC cũng có những mặt hạn chế, đó là: mức độ phức tạp của quy trình vận dụng, chi phí triển khai và thời gian cần thiết để thiết lập, quản lý hệ thống là khá lớn. Do vậy, trên cơ sở phương pháp ABC, một biến thể của phương pháp này đã được đề xuất - phương pháp tính giá dựa trên hoạt động theo thời gian (Kaplan và Anderson, 2004 và toàn diện hơn vào năm 2007). Bài viết sẽ khái quát về phương pháp này và minh họa việc vận dụng trong một đơn vị kinh doanh khách sạn.
Từ khóa: phương pháp tính giá dựa trên hoạt động, phương pháp tính giá dựa trên hoạt động theo thời gian, phân bổ chi phí chung, đơn vị kinh doanh khách sạn.
Abstracts: In businesses with significant overhead costs, allocating these costs accurately to cost objects is always a challenging issue for accountants. Over the years, there have been many methods for this allocation, but all have certain limitations. Around the end of the 20th century, the activity-based costing (ABC) method was proposed by Cooper & Kaplan (1988, 1991). This method is based on cost drivers to allocate overhead costs to activities and then allocate them to cost objects. This is considered a breakthrough in finding solutions for allocating overhead costs. However, the ABC method also has its limitations, including the complexity of the application process, the cost of implementation, and the time required to set up and manage the system, which are quite significant. Therefore, based on the ABC method, a variant of this method has been proposed - the time-driven activity-based costing method (Kaplan and Anderson, 2004 and more comprehensively in 2007). This article will provide an overview of this method and illustrate its application in a hotel business unit.
Key words: activity-based costing, time-driven activity-based costing, overhead cost allocation, hotel businesses.
JEL Classifications: M00, M40, M49