Nghị định mới về thuế hộ kinh doanh: Không truy thu tiền thuế khoán các năm trước

Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, trong đó bổ sung cơ chế nền tảng thương mại điện tử khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay, bổ sung các quy định nhằm minh bạch nghĩa vụ thuế, đặc biệt với hoạt động kinh doanh trên môi trường số.

Nghị định mới quy định rõ chính sách thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, trong đó đặt ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.

Theo quy định, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sẽ không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Trường hợp doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu, với tỷ lệ % áp dụng theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng và các văn bản hướng dẫn.

Đối với thuế thu nhập cá nhân, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, trước khi tính thuế, cá nhân được trừ mức doanh thu 500 triệu đồng mỗi năm. Trường hợp cá nhân có nhiều ngành nghề hoặc nhiều địa điểm kinh doanh, khoản trừ này có thể được phân bổ cho một hoặc nhiều hoạt động theo phương án có lợi nhất, nhưng tổng mức trừ không vượt quá 500 triệu đồng/năm.

Quy định tương tự cũng áp dụng đối với cá nhân cho thuê bất động sản. Nếu có nhiều hợp đồng cho thuê, cá nhân được lựa chọn một hoặc nhiều hợp đồng để áp dụng mức trừ 500 triệu đồng trước khi tính thuế, nhưng tổng mức trừ cho tất cả hợp đồng trong năm cũng không vượt quá mức này.

Về phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân, nghị định quy định 2 cách áp dụng. Cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ thuế suất nhân với doanh thu tính thuế. Cá nhân có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm phải áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế (doanh thu trừ chi phí) nhân với thuế suất.

Ngoài ra, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng cũng có thể lựa chọn phương pháp tính theo thu nhập tính thuế. Khi đã lựa chọn, phương pháp này phải được duy trì ổn định trong ít nhất 2 năm liên tiếp.

Nghị định cũng quy định rõ cách xác định doanh thu tính thuế, bao gồm toàn bộ tiền bán hàng, tiền cung ứng dịch vụ, các khoản thưởng, hỗ trợ doanh số, chiết khấu thanh toán, bồi thường hợp đồng và các khoản thu khác liên quan đến hoạt động kinh doanh, không phân biệt đã thu tiền hay chưa.

Và, các khoản chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế gồm chi phí nguyên vật liệu, tiền lương người lao động, chi phí dịch vụ mua ngoài, khấu hao tài sản phục vụ sản xuất kinh doanh, lãi vay phục vụ kinh doanh và các chi phí hợp lý khác có đầy đủ hóa đơn, chứng từ.

Một điểm đáng chú ý của Nghị định 68/2026/NĐ-CP đó là quy định không hồi tố nghĩa vụ thuế đối với giai đoạn trước.

Cụ thể, đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước và đã được cơ quan thuế xác định mức thuế khoán theo quy định của Luật Quản lý thuế, khi chuyển sang kê khai thuế từ ngày 1/1/2026, cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước.

Đồng thời, cơ quan thuế cũng không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, kể cả trường hợp quy mô kinh doanh có thay đổi làm doanh thu khoán thay đổi từ 50% trở lên.

Ngoại lệ chỉ đặt ra khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh có hành vi che giấu doanh thu, dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.