Hàng tỷ USD dự kiến đổ vào 28 mã chứng khoán

Tại một hội thảo trực tuyến gần đây, trong khi ghi nhận tính kịp thời của các thay đổi về mặt pháp lý như mô hình môi giới toàn cầu tại Việt Nam, bà Wanming – Giám đốc Chính sách tại FTSE Russell cũng nhấn mạnh những diễn biến tại các thị trường mới được nâng hạng gần đây, đặc biệt liên quan đến tỷ trọng trong chỉ số và số lượng cổ phiếu đủ điều kiện. Ngoài ra, bà cũng chỉ ra các vấn đề liên quan đến tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng tại Indonesia như một rủi ro tiềm ẩn mới đối với Việt Nam. Tuy nhiên, rủi ro này là trong tầm kiểm soát.

Bên cạnh đó, tổ chức FTSE Russell nhấn mạnh rằng ba thay đổi pháp lý quan trọng trong lộ trình nâng hạng của Việt Nam gồm: đưa vào vận hành cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch (có hiệu lực từ tháng 11/2024), bãi bỏ yêu cầu công bố thông tin công khai đối với các giao dịch thất bại và triển khai mô hình môi giới toàn cầu (dự kiến tháng 2/2026).

FTSE sẽ tiếp nhận ý kiến phản hồi từ nhà đầu tư về mô hình môi giới toàn cầu trong kỳ rà soát tháng 3/2026 và trên cơ sở đó sẽ công bố lộ trình triển khai chính thức. Chứng khoán Maybank kỳ vọng việc triển khai sẽ được thực hiện theo 3–5 giai đoạn, bắt đầu từ tháng 9/2026.

Dựa trên dữ liệu tại ngày 31/12/2024, FTSE Russell ước tính tỷ trọng của Việt Nam trong FTSE EM All Cap Index vào khoảng 0,4%, với 28 cổ phiếu đủ điều kiện được đưa vào rổ chỉ số. Dòng vốn thụ động tiềm năng được ước tính đạt 0,8–1 tỷ USD, trong khi dòng vốn chủ động có thể cao gấp tới năm lần.

Theo thời gian, cả tỷ trọng chỉ số và số lượng cổ phiếu đủ điều kiện nhiều khả năng sẽ gia tăng. Với quyết tâm mạnh mẽ và tiến triển cải cách pháp lý mà FTSE ghi nhận trong hai năm qua, việc nâng hạng rõ ràng không phải là mục tiêu cuối cùng. Chứng khoán Maybank kỳ vọng sẽ có thêm các cải cách pháp lý, đặc biệt liên quan đến FOL, công bố tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và việc thành lập CCP, qua đó hỗ trợ nâng cao tỷ trọng của Việt Nam và mở rộng phạm vi cổ phiếu được đưa vào rổ thị trường mới nổi.

FTSE Russell cũng đã thông báo sẽ tạm dừng việc bổ sung, loại bỏ và điều chỉnh tỷ trọng đối với cổ phiếu Indonesia trong kỳ rà soát chỉ số tháng 3/2026. FTSE cho biết diễn biến này đã làm phát sinh một rủi ro mới đối với thị trường Việt Nam, nhấn mạnh rằng Việt Nam cần (1) bảo đảm công bố tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và minh bạch thông tin cổ đông phù hợp với chuẩn mực toàn cầu, và (2) tăng cường quy trình giám sát nhằm phát hiện các giao dịch đáng ngờ.

Tuy vậy, Chứng khoán Maybank cho rằng rủi ro này là trong tầm kiểm soát. Mặc dù các ngưỡng công bố sở hữu cổ đông tại Việt Nam nhìn chung đã tương đối phù hợp với thông lệ quốc tế, thậm chí nghiêm ngặt hơn trong lĩnh vực ngân hàng, yêu cầu tối thiểu về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng chỉ thấp hơn nhẹ so với các quốc gia lân cận.

Quan trọng hơn, khi nâng hạng thị trường là một ưu tiên kinh tế hàng đầu, chuyên gia tin rằng Chính phủ sẽ thực hiện các bước cần thiết để xử lý mọi quan ngại từ các nhà cung cấp chỉ số và nhà đầu tư toàn cầu trong thời gian tới.