Đề xuất quy định quản lý, khai thác dữ liệu Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính

Bộ Tài chính cho biết, việc xây dựng Thông tư ban hành Quy chế quản lý, vận hành, khai thác và sử dụng dữ liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc quản lý, vận hành, khai thác và sử dụng dữ liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính; bảo đảm dữ liệu ngành Tài chính được quản lý thống nhất, đồng bộ, an toàn và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong công tác quản lý, chỉ đạo và điều hành của Nhà nước. Bên cạnh đó, Thông tư nhằm cụ thể trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan trong việc cập nhật, quản lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu. Việc ban hành Thông tư góp phần triển khai chủ trương của Đảng và Nhà nước về đảy mạnh chuyển đổi số quốc gia, phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số; nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác dữ liệu phục vụ công tác quản lý tài chính – ngân sách nhà nước.

Dự thảo đề xuất quy định chi tiết nguyên tắc quản lý, khai thác, sử dụng dữ liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính; truy cập, truy xuất dữ liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính; xc nhận, xác thực dữ liệu đồng bộ, bổ sung vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính; kết nối, chia sẻ dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính sang Trung tâm dữ liệu quốc gia và các hệ thống khác; bảo mật, an ninh thông tin; đảm bảo chất lượng dữ liệu; các hành vi bị nghiêm cấm; trách nhiệm của các các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan và các nội dung chi tiết khác.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính: Là nền tảng tài chính số quốc gia, tích hợp dữ liệu kinh tế, tài chính - ngân sách quốc gia từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, các hệ thống thông tin, ứng dụng của Bộ Tài chính, của các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương và các nguồn dữ liệu khác phục vụ quản lý, điều hành về kinh tế, tài chính - ngân sách dựa trên dữ liệu; công tác phân tích, dự báo, đánh giá và hoạch định chính sách trong lĩnh vực kinh tế, tài chính - ngân sách.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính là trung tâm điều phối dữ liệu của ngành Tài chính, thực hiện tích hợp, đồng bộ dữ liệu từ các hệ thống ngoài ngành Tài chính, chia sẻ cho các đơn vị thuộc Bộ Tài chính khai thác, sử dụng và là trung tâm của Bộ Tài chính chia sẻ dữ liệu cho Trung tâm Dữ liệu quốc gia và các hệ thống khác ngoài ngành Tài chính phục vụ công tác quản lý, điều hành, hoạch định chính sách và cắt giảm thủ tục hành chính.

Đồng thời, Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính cung cấp dịch vụ dữ liệu cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân có nhu cầu theo quy định của pháp luật.

Tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về dữ liệu và đăng nhập hệ thống, kết nối, chia sẻ dữ liệu

Trong đó, dự thảo nêu rõ quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về dữ liệu và đăng nhập hệ thống, kết nối, chia sẻ dữ liệu. Cụ thể:

Đối với người sử dụng trong ngành Tài chính đăng nhập vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính bằng máy tính qua giao diện web: Máy tính phải được kết nối mạng với hạ tầng truyền thông của ngành Tài chính (LAN, WAN). Đối với người sử dụng là các bộ, cơ quan ngang bộ, Tỉnh, xã/phường có thể sử dụng VPN (hoặc phương thức khác nếu có để truy cập vào mạng hạ tầng truyền thông của ngành Tài chính).

Thông tin nhận vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính sử dụng phông chữ Unicode TCVN 6909:2001 và gõ dấu tiếng Việt. Các văn bản dùng hệ phông chữ khác với Unicode, phải được chuyển đổi sang định dạng phông chữ Unicode TCVN 6909:2001 trước khi tải vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính.

Việc tạo lập, bổ sung dữ liệu vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính được thực hiện thông qua tệp Excel theo mẫu quy định. Các tệp dữ liệu phải bảo đảm đúng định dạng, cấu trúc và yêu cầu kỹ thuật nhằm thống nhất việc nhập, xử lý và chia sẻ dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính áp dụng các quy chuẩn, quy định và hướng dẫn về yêu cầu kỹ thuật khi thực hiện kết nối, trao đổi dữ liệu giữa các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu theo Nghị định 194/2025/NĐ-CP ngày 03/7/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật Giao dịch điện tử về cơ sở dữ liệu quốc gia, kết nối và chia sẻ dữ liệu, dữ liệu mở phục vụ giao dịch điện tử của cơ quan nhà nước.

Dữ liệu được cung cấp, chia sẻ giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính và các hệ thống có liên quan phải được ký số bởi cơ quan, đơn vị cung cấp dữ liệu theo quy chuẩn kỹ thuật và quy định tại Luật Giao dịch điện tử năm 2023 và các văn bản pháp luật có liên quan.

Khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính

Đối với các cơ quan, đơn vị

Các cơ quan, đơn vị phân công cho các cán bộ được cấp tài khoản thực hiện khai thác, sử dụng dữ liệu thuộc phạm vi quản lý của cơ quan, đơn vị trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính phục vụ công tác quản lý, điều hành.

Trong trường hợp các cơ quan, đơn vị cần khai thác dữ liệu đột xuất, dữ liệu phục vụ các báo cáo chuyên đề, dữ liệu phân tích, dự báo chuyên sâu… các đơn vị gửi đề xuất cung cấp dữ liệu, dịch vụ dữ liệu đến Bộ Tài chính (Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số).

Bộ Tài chính (Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số) là đơn vị đầu mối thực hiện:

Khai thác dữ liệu định kỳ, đột xuất phục vụ yêu cầu quản lý, điều hành và yêu cầu báo cáo chuyên đề khi nhận được đề xuất của các đơn vị thuộc Bộ Tài chính và các đơn vị khác có nhu cầu.

Khai thác số liệu phục vụ cung cấp dữ liệu, dịch vụ dữ liệu cho các cơ quan, tổ chức theo quy định của Luật Dữ liệu và các văn bản hướng dẫn thực hiện.

Tiếp nhận yêu cầu từ các đơn vị, khai thác, hỗ trợ người sử dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính khai thác dữ liệu.

Việc khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính phải đảm bảo nguyên tắc quản lý, khai thác, sử dụng dữ liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính.

Cung cấp dịch vụ chia sẻ dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính

Theo dự thảo, việc cung cấp dịch vụ chia sẻ dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính cần đảm bảo nguyên tắc sau: Đơn vị kết nối, nhận dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính phải tuân thủ quy định của pháp luật về bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước và các quy định chuyên ngành có liên quan.

Thông tin, dữ liệu cung cấp, chia sẻ bao gồm:

a) Thông tin, dữ liệu tổng hợp, thông tin, dữ liệu thống kê về kinh tế, tài chính – ngân sách phục vụ chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chia sẻ cho Văn phòng chính phủ và Trung tâm dữ liệu quốc gia - Bộ công an;

b) Thông tin, dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành trong lĩnh vực kinh tế - tài chính, ngân sách chia sẻ cho các địa phương hiển thị trên Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) của địa phương;

c) Thông tin, dữ liệu chi tiết của các lĩnh vực chia sẻ cho Trung tâm dữ liệu quốc gia - Bộ Công an;

d) Thông tin, dữ liệu về lĩnh vực khoa học công nghệ chia sẻ cho Bộ Khoa học và Công nghệ;

đ) Thông tin, dữ liệu khác theo yêu cầu của các cơ quan, đơn vị khác theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Danh sách chi tiết các thông tin, dữ liệu cung cấp, chia sẻ cho các đơn vị tại Phụ lục V đính kèm.

Bộ Tài chính giao Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số chịu trách nhiệm ký Quyết định điều chỉnh, cập nhật, bổ sung Phụ lục V đáp ứng yêu cầu kết nối, chia sẻ dữ liệu của các cơ quan, đơn vị sau khi xin ý kiến của cấp có thẩm quyền và theo quy định của Luật Dữ liệu và các văn bản hướng dẫn thực hiện.

Các hành vi bị nghiêm cấm

1. Lợi dụng việc xử lý dữ liệu, quản trị dữ liệu, phát triển, kinh doanh, lưu hành sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu, lưu trữ, sử dụng dữ liệu trái phép hoặc sử dụng dữ liệu vào mục đích để xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

2. Cản trở hoặc ngăn chặn trái pháp luật quá trình xử lý dữ liệu, quản trị dữ liệu hoặc tấn công, chiếm đoạt, phá hoại cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin phục vụ quản lý, xử lý, quản trị, bảo vệ dữ liệu.

3. Giả mạo, can thiệp trái phép, cố ý làm sai lệch, làm mất, làm hư hỏng dữ liệu trong trong quá trình kết nối, chia sẻ và khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính.

4. Chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép tài khoản đăng nhập Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính của người khác để thực hiện các thao tác không thuộc chức năng, nhiệm vụ được giao.

5. Cố ý sử dụng tài khoản để thực hiện thao tác làm ảnh hưởng đến hiệu suất hệ thống; can thiệp vào tiến trình xử lý hoặc làm gián đoạn giao dịch trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính.

6. Cho người khác sử dụng chung tài khoản đăng nhập, mật khẩu để khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính.

7. Phá hoại, xâm nhập trái phép hoặc thực hiện các hành vi gây mất an toàn thông tin, an ninh mạng đối với cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hệ thống thông tin phục vụ kết nối, chia sẻ dữ liệu; làm gián đoạn hoặc đình trệ hoạt động cung cấp, khai thác dữ liệu; Và các hành vi khác theo quy định của pháp luật về dữ liệu.

9. Các hành vi vi phạm pháp luật về dữ liệu được xử lý theo quy định của pháp luật.

Mời bạn đọc xem toàn văn dự thảo và góp ý tại đây.