Đề xuất mới điều kiện chào bán trái phiếu của doanh nghiệp dự án PPP

Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị định quy định việc chào bán trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Trong đó, Bộ đề xuất quy định mới về điều kiện chào bán trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án PPP.

Bộ Tài chính cho biết, dự thảo Nghị định kế thừa quy định về một số điều kiện chào bán trái phiếu ra công chúng đã được thực tiễn chứng minh có hiệu quả và phù hợp với loại hình doanh nghiệp PPP tại Luật Chứng khoán như điều kiện về vốn điều lệ, phương án phát hành, phương án sử dụng và trả nợ vốn thu được từ đợt chào bán được cấp có thẩm quyền thông qua, không có nợ phải trả quá hạn 01 năm, có cam kết thực hiện nghĩa vụ của tổ chức phát hành đối với nhà đầu tư, có công ty chứng khoán tư vấn, tài khoản phong tỏa, cam kết niêm yết trái phiếu, tổ chức phát hành không thuộc trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đã bị kết án. Dự thảo Nghị định đề xuất quy định trái phiếu chào bán của doanh nghiệp dự án PPP phải được bảo đảm thanh toán. Do đó, để thống nhất các quy định liên quan đến chào bán ra công chúng trái phiếu, dự thảo Nghị định cũng kế thừa quy định về đợt chào bán phải có đại diện người sở hữu trái phiếu theo quy định tại Nghị định số 155/2020/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán.

Theo quy định của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (Luật PPP), tính chất hoạt động của các doanh nghiệp dự án PPP có sự khác biệt so với các doanh nghiệp thông thường như việc thành lập, hoạt động và nghĩa vụ của doanh nghiệp dự án PPP. Theo đó, doanh nghiệp dự án PPP được thành lập với có mục đích duy nhất để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án PPP, thời gian triển khai dự án PPP thường kéo dài với vốn huy động ban đầu lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài. Đồng thời, sau khi dự án PPP hoàn thành xong giai đoạn xây dựng, nguồn thu chủ yếu của các dự án PPP phát sinh từ quyền kinh doanh công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng. Do đó, dự thảo Nghị định bổ sung, điều chỉnh một số điều kiện chào bán trái phiếu ra công chúng để phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp dự án PPP như sau:

Về điều kiện kết quả hoạt động kinh doanh: với tính chất đặc thù của loại hình doanh nghiệp PPP, điều kiện chào bán trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án PPP không quy định về thời gian hoạt động tối thiểu, điều kiện về kết quả hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, để đảm bảo tính minh bạch, chặt chẽ, đảm bảo phù hợp với tính chất hoạt động của doanh nghiệp dự án PPP, dự thảo Nghị định quy định rõ điều kiện chào bán trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án PPP có hợp đồng dự án PPP được ký kết theo quy định của pháp luật, bảo đảm tổng mức vốn vay, việc bảo đảm thanh toán trái phiếu và việc xếp hạng tín nhiệm đối với trái phiếu/xếp hạng tín nhiệm đối với tổ chức thực hiện bảo lãnh thanh toán.

Về Hợp đồng dự án PPP: Theo quy định tại Điều 44 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, doanh nghiệp dự án PPP được thành lập với có mục đích duy nhất để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án PPP. Do đó, để đảm bảo tính khả thi và thống nhất với các quy định của pháp luật có liên quan, dự thảo Nghị định quy định về điều kiện thực hiện chào bán trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án PPP phải có hợp đồng dự án PPP được ký kết theo quy định của pháp luật .

Về xếp hạng tín nhiệm: dự thảo Nghị định quy định điều kiện trái phiếu đăng ký chào bán phải được xếp hạng tín nhiệm bởi tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập, ngoại trừ trường hợp trái phiếu được tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu, tổ chức tài chính ở nước ngoài, tổ chức tài chính quốc tế bảo lãnh thanh toán toàn bộ lãi và gốc trái phiếu. Trường hợp trái phiếu được bảo lãnh thanh toán toàn bộ lãi và gốc, tổ chức thực hiện bảo lãnh thanh toán phải được xếp hạng tín nhiệm. Tổ chức xếp hạng tín nhiệm không phải là người có liên quan của tổ chức thực hiện bảo lãnh thanh toán và tổ chức phát hành. Trong đó, đối với "tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu", Bộ Tài chính (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) được giao chủ trì xây dựng Nghị định hướng dẫn về tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu (hiện đang trong quá trình soạn thảo).

Về việc bảo đảm thanh toán: Theo quy định tại Khoản 4 Điều 89 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, doanh nghiệp dự án PPP được thế chấp tài sản, quyền sử dụng đất và quyền kinh doanh công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng. Điều 63 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư quy định về điều kiện doanh nghiệp dự án PPP được vận hành, kinh doanh công trình. Do đó, dự thảo Nghị định quy định về việc trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án PPP phải được bảo đảm thanh toán toàn bộ lãi và gốc trái phiếu đối với 2 trường hợp:

Trường hợp doanh nghiệp dự án PPP chưa đủ điều kiện vận hành, kinh doanh công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng theo quy định, trái phiếu phát hành phải được bảo lãnh thanh toán vô điều kiện và không hủy ngang toàn bộ lãi và gốc trái phiếu bởi tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu, tổ chức tài chính ở nước ngoài, tổ chức tài chính quốc tế theo quy định của pháp luật. Việc bảo lãnh thanh toán của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thực hiện theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng.

Trường hợp doanh nghiệp dự án PPP đủ điều kiện vận hành, kinh doanh công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng theo quy định, trái phiếu phát hành được bảo đảm bằng tài sản và/hoặc bảo lãnh thanh toán tương tự trường hợp doanh nghiệp dự án PPP chưa đủ điều kiện. Tài sản bảo đảm được định giá bởi tổ chức có chức năng thẩm định giá và được đăng ký, xử lý theo quy định của pháp luật về đăng ký giao dịch bảo đảm.

Về điều kiện bảo đảm tổng mức vốn vay: Khoản 2 Điều 10 Nghị định số 312/2025/NĐ-CP ngày 06/12/2025 quy định về việc huy động vốn vay, vốn trái phiếu doanh nghiệp và các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện dự án như sau "Tổng số vốn vay, bao gồm giá trị trái phiếu dự kiến phát hành (trừ trường hợp phát hành trái phiếu để cơ cấu lại khoản nợ) và các hình thức vay vốn khác (nếu có) không vượt quá tổng số vốn vay theo quy định tại hợp đồng dự án PPP và các Phụ lục hợp đồng (nếu có)". Để đảm bảo thống nhất quy định giữa pháp luật chứng khoán và pháp luật PPP, dự thảo Nghị định quy định về điều kiện đảm bảo tổng mức vốn vay tương tự quy định tại khoản 2 Điều 10 Nghị định số 312/2025/NĐ-CP nêu trên trừ trường hợp phát hành trái phiếu để cơ cấu lại khoản nợ.