Nhiều khoản tiền lớn bất thường tại Dự án đường bộ ven biển TP Hải Phòng

Kiểm toán Nhà nước vừa công bố kết quả kiểm toán năm 2025, về chi đầu tư phát triển cho thấy còn nhiều tồn đọng cần nhìn nhận và khắc phục. Trong đó, kiểm toán chỉ rõ các vấn đề tại dự án cụ thể.

Qua kiểm toán, một số dự án đầu tư theo hình thức PPP được bố trí vốn ngân sách trung ương vượt, vốn ngân sách địa phương thiếu, sử dụng vốn BOT không đúng quy định hợp đồng, một số hạng mục phát sinh chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, ký phụ lục hợp đồng khi chưa được chấp thuận, tạm ứng chưa thu hồi, chưa giám sát chất lượng công trình khi triển khai...

Theo quyết định phê duyệt dự án số 550/QĐ - UBND ngày 14/3/2018 của UBND TP Hải Phòng và theo quy định HĐ BOT, chi phí bồi thường về đất và các chính sách hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cư đoạn qua địa bàn tỉnh Thái Bình, tổng kinh phí bồi thường GPMB (đã bao gồm dự phòng 10%) là 54,8 tỷ đồng. Đến nay, tổng kinh phí giải ngân là 87,19 tỷ đồng, cao hơn tính toán ban đầu là 32,29 tỷ đồng nhưng chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận bổ sung vào nguồn vốn dự án BOT.

Tại dự án này, gói thầu XL11 đã chấm dứt hợp đồng trước hạn, tuy nhiên còn dư tạm ứng chưa thu hồi hơn 209 tỷ đồng. Tính tới thời điểm kiểm toán, dự án chậm tiến độ so với hợp đồng BOT ban đầu là 49 tháng, so với tiến độ được gia hạn là 19 tháng.

Trước đó, giữa năm 2025, HĐND TP. Hải Phòng đã thông qua nghị quyết điều chỉnh, bổ sung kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021- 2025 trên địa bàn thành phố, trong đó, chấp thuận nội dung hoàn trả số tiền 1.670,011 tỷ đồng cho nhà đầu tư dự án xây dựng tuyến đường bộ ven biển đoạn qua địa bàn thành phố Hải Phòng và 9km trên địa bàn tỉnh Thái Bình theo hợp đồng BOT.

Ngày 28/5/2018, UBND TP. Hải Phòng ký hợp đồng BOT số 68/HĐ.BOT với Công ty TNHH đầu tư đường ven biển Hải Phòng để nhà đầu tư này đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ ven biển qua địa bàn Hải Phòng và 9km trên địa bàn tỉnh Thái Bình.

Dự án BOT này có tổng mức đầu tư hơn 3.000 tỷ đồng, nhà đầu tư thực hiện đầu tư xây dựng tuyến đường bộ ven biển quy mô đường cấp 3 đồng bằng (chiều rộng nền đường 12m), chiều dài toàn tuyến là 29,7km (đoạn qua địa phận Hải Phòng dài 20,7km, đoạn qua địa phận Thái Bình cũ dài 9km). Sau nhiều lần chậm tiến độ, dự án BOT được chốt hoàn thành vào tháng 6/2023.

Đến tháng 6/2023, nhà đầu tư đề nghị tạm dừng thực hiện hợp đồng BOT vì chênh lệch lãi suất vốn vay theo thực tế và hợp đồng rất lớn (chênh khoảng 5-6%) làm phát sinh thêm 1.864 tỷ đồng nhưng không được tính vào tổng vốn đầu tư. Đến thời điểm phải dừng thi công, dự án BOT đường bộ ven biển thi công đạt khối lượng khoảng 72,3% giá trị hợp đồng (1.866 tỷ/2.581 tỷ đồng), ước giá trị thực hiện dự án đạt 73,67% (2.238 tỷ/3038 tỷ đồng).

Tiếp đó, nhà đầu tư đã khởi kiện yêu cầu chấm dứt hợp đồng BOT trước thời hạn. Ngày 16/5/2025, TAND thành phố Hải Phòng đã tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện chấm dứt hợp đồng BOT số 68/HĐ.BOT trước thời hạn của Công ty TNHH đầu tư đường ven biển Hải Phòng. Ngày 29/6/2024, UBND TP. Hải Phòng đã ra quyết định chấm dứt trước thời hạn hợp đồng BOT dự án.

Tháng 6/2025, HĐND TP. Hải Phòng đã thông qua nghị quyết giao UBND thành phố là cơ quan chủ quản thực hiện dự án đường cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng đoạn qua Hải Phòng và 9km trên địa bàn tỉnh Thái Bình (nay là Hưng Yên). Đây là dự án tuyến đường cao tốc có tổng mức đầu tư khoảng 11.577 tỷ đồng (từ nguồn vốn ngân sách) được nâng cấp từ 2 dự án dở dang đã được đầu tư khoảng 4.700 tỷ đồng là dự án tuyến đường bộ ven biển BOT và dự án mở rộng tuyến đường bộ ven biển (từ nguồn vốn ngân sách thành phố).

Về phía chủ đầu tư Công ty TNHH đầu tư đường ven biển Hải Phòng. Vào tháng 9/2025, Tổng Công ty Xây dựng Số 1 (UPCoM: CC1) công bố chủ trương thoái 60% vốn góp tại Công ty TNHH Đầu tư đường ven biển Hải Phòng (HPRC).

Công ty TNHH Đầu tư đường ven biển Hải Phòng (HPRC) được thành lập vào tháng 6/2017 với ngành nghề chính là kinh doanh bất động sản. Doanh nghiệp này được lập ra để thực hiện Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường bộ ven biển đoạn qua địa bàn TP. Hải Phòng. Dự án có quy mô chiều dài gần 30 km, tổng vốn đầu tư dự kiến là 3.250 tỷ đồng.

Khi mới thành lập, HPRC có vốn điều lệ 900 tỷ đồng, trong đó CC1 góp 360 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ sở hữu 40%. Tuy nhiên, vào ngày 24/02/2022, vốn điều lệ của HPRC bất ngờ giảm xuống còn 404 tỷ đồng. Chỉ 4 ngày sau, vào ngày 28/02/2022, doanh nghiệp này lại tăng vốn điều lệ trở lại mức 900 tỷ đồng. Sau những lần thay đổi này, cơ cấu cổ đông của HPRC được xác lập lại với hai thành viên góp vốn là CC1 (góp 675 tỷ đồng, tỷ lệ 75%) và Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Bùi Vũ (góp 225 tỷ đồng, tỷ lệ 25%). Theo cập nhật gần nhất, người đại diện theo pháp luật kiêm Tổng Giám đốc của HPRC là ông Hà Văn Hân (sinh năm 1984).